هزینه های قبل از بهره برداری چیست و چگونه با آن برخورد میشود؟
2019-12-15
انواع شرکت ها و تفاوت بین آنها
2019-12-16
نمایش همه

مالیات بر ارزش افزوده و ثبت های حسابدرای مربوطه

تعریف مالیات بر ارزش افزوده و ثبت های حسابداری آن

ارزش افزوده چیست؟

ارزش افزوده، تفاوت بین ارزش کالا و خدمات عرضه شده و ارزش کالا و خدمات خریداری شده در یک دوره معین می باشد (طبق ماده ۳ قانون مالیات بر ارزش افزوده).

مالیات بر ارزش افزوده چیست؟

مالیات بر ارزش افزوده مالیات غیر مستقیمی است که به تفاوت بین ارزش کالا و خدمات عرضه شده و ارزش کالا و خدمات خریداری شده در یک دوره معین تعلق می گیرد. این مالیات در طول فرآیند تولید کالا و خدمات تا زمان فروش کالا یا ارائه خدمات به مشتری نهائی، از ارزش افزوده های ایجاد شده در هر مرحله، دریافت و طی روال خاصی به حساب دولت واریز می شود. مبلغ این نوع مالیات در نهایت توسط آخرین مشتری به همراه بهای کالا یا خدمات پرداخت می شود.

نرخ مالیات بر ارزش افزوده

این نرخ هر سال، توسط دولت تعیین می شود و مبلغ آن از ضرب نرخ اعلام شده در بهای کالا و یا خدمات به دست می آید و به همراه بهای کالا و یا خدمات از مشتری دریافت می گردد به عنوان مثال با در نظر گرفتن نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده سال ۱۳۹۵ که ۹% (شامل ۶% مالیات و ۳% عوارض) می باشد شخصی که کالایی به ارزش ۱۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال خریداری می کند باید ۱۰/۹۰۰/۰۰۰ ریال بپردازد. این مبلغ شامل ۱۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال قیمت کالا و ۹۰۰/۰۰۰ ریال مالیات و عوارض می باشد.
– همچنان که در جامعه عرف شده و مالیات و عوارض بر ارزش افزوده به نام مالیات ارزش افزوده نامیده می شود در این مقاله نیز عنوان مالیات بر ارزش افزوده و یا مالیات مورد استفاده می شود).

چرخه مالیات بر ارزش افزوده از اولین مرحله تا پرداخت توسط خریدار نهایی

در راستای دریافت مالیات ارزش افزوده از خریداران نهایی کالا یا خدمات، برای افراد و یا شرکت هایی که واسطه بین عرضه کننده های اولیه کالا و یا ارائه کننده خدمات می باشند وظایفی مشخص شده که عدم انجام آنها مشمول جرائم سنگینی می باشد.
یکی از این وظایف دریافت مالیات از خریدار و پرداخت آن به خزانه دولت می باشد و وظیفه دیگر گزارش مبالغ خرید و فروش انجام شده و مقدار مالیات آن ها، تا ۱۵ روزز بعد از پایان هر فصل می باشد.این گزارش در فرم خاصی به نام اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده ارسال می شود که در قسمت های بعدی درباره آن توضیح داده می شود.
در اصل این افراد در زمان خرید کالا، مالیات را از طرف خریداران بعدی پرداخت می کنند و در هنگام فروش مجددا آن را از خریدار دیگر دریافت می کنند. این روال تا زمان تحویل کالا یا ارائه خدمات به مصرف کننده نهایی ادامه می یابد.

مثال:
فرض می کنیم شرکت الف فقط به تولید و فروش یک نوع کالا اشتغال دارد و هیچ خریدی انجام نمی دهد . قیمت فروش کالای این شرکت نیز ۲/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. این شرکت یک عدد از این نوع کالا را به توزیع کننده ب می فروشد و و در زمان فروش کالا مبلغ ۲/۱۸۰/۰۰۰ ریال که شامل ۲/۰۰۰/۰۰۰ ریال قیمت کالا و ۱۸۰/۰۰۰ ریال ارزش افزوده می باشد از خریدار دریافت می کند و مبلغ ۲/۰۰۰/۰۰۰ ریال را نزد خود نگه داشته و مبلغ ۱۸۰/۰۰۰ ریال به خزانه دولت واریز می کند (به عبارت دیگر وظیفه خود را در قبال اداره دارایی انجام می دهد).
توزیع کننده ب نیز کالای مذکور را به قیمت ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال به شخص پ که مصرف کننده نهایی می باشد می فروشد و مبلغ ۳/۲۷۰/۰۰۰ ریال از وی دریافت می کند که شامل ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال قیمت کالا و ۲۷۰/۰۰۰ ریال ارزش افزوده می باشد.
در این مرحله توزیع کننده ب مبلغ ارزش افزوده ای را که در مرحله قبل به فروشنده پرداخت کرده از مبلغ دریافتی از خریدار کسر می نماید و باقیمانده را به خزانه دولتت واریز می کند:
 مالیات ارزش افزوده دریافتی بابت فروش                                                    ۲۷۰/۰۰۰ = ۹ %* ۳/۰۰۰/۰۰۰
مالیات ارزش افزوده دریافتی بابت خرید                                                     ۱۸۰/۰۰۰ = ۹% * ۲/۰۰۰/۰۰۰
مبلغی که باید توسط توزیع کننده ب به خزانه دولت واریز شود:                       ۹۰/۰۰۰
همانطور که مثال فوق مشخص شد در نهایت مبلغ ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال ارزش افزوده به وجود آمده به همراه ۲۷۰/۰۰۰ ریال مالیات ارزش افزوده پس از طی چند مرحله توسط خریدار نهایی پرداخت شد:
قیمت خرید کالا                                                       ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال
مالیات بر ارزش افزوده                                             ۲۷۰/۰۰۰= ۹%* ۳/۰۰۰/۰۰۰
مبلغ پرداخت شده توسط خریدار                             ۳/۲۷۰/۰۰۰۰

ثبت ارزش افزوده در حسابداری

جهت انجام ثبت های حسابداری این نوع مالیات، ابتدا باید سرفصل های زیر ایجاد شود:
-سرفصل معین با عنوان “مالیات بر ارزش افزوده خرید” در زیر سرفصل کل “سایر حساب های دریافتنی” جهت ثبت در زمان خرید (چون مبالغی که بابت خرید پرداخت می کنیم جز مطالبات ما می باشد)
– سرفصل معین “مالیات بر ارزش افزوده فروش” در زیر سرفصل کل “سایر حساب های پرداختنی” جهت ثبت در زمان فروش (چون مبالغی که بابت فروش دریافت می کنیم جز بدهی های ما می باشد)
یاد آور می شود می توان در طول سال از یکی از سرفصل های فوق (ترجیحا سرفصل مالیات بر ارزش افزوده فروش) نیز استفاده کرد و در پایان سال در صورت اختلاف با ماهیت حساب، مانده را به حساب دیگر منتقل کرد.

با توجه به مثال فوق ثبت های زیر در دفاتر هر یک از شرکت ها انجام می شود:

شرکت الف

در زمان فروش کالا
حساب های و اسناد دریافتنی تجاری – حساب های دریافتنی تجاری(بدهکار)                     ۲/۱۸۰/۰۰۰
فروش و درآمد – فروش(بدهکار)                                                                                 ۲/۰۰۰/۰۰۰
سایر حساب های پرداختنی – مالیات بر ارزش افزوده فروش  (بستانکار)                                                    ۱۸۰/۰۰۰

 

در زمان پرداخت مالیات بر ارزش افزوده فروش

 

سایر حساب های پرداختنی – مالیات بر ارزش افزوده فروش (بدهکار)                                               ۱۸۰/۰۰۰
موجودی نقد و بانک – بانک های ریالی  (بستانکار)                                                                                              ۱۸۰/۰۰۰

توزیع کننده ب

در زمان خرید

 

خرید (بدهکار)                                                                                                                   ۲/۰۰۰/۰۰۰
سایر حساب های دریافتنی – مالیات بر ارزش افزوده خرید  (بدهکار)                                              ۱۸۰/۰۰۰
حساب ها و اسناد پرداختنی تجاری – حساب های پرداختنی تجاری   (بستانکار)                                                ۲/۱۸۰/۰۰۰

 

در زمان فروش

 

حساب های و اسناد دریافتنی تجاری – حساب های دریافتنی تجاری(بدهکار)                ۳/۲۷۰/۰۰۰
                         فروش و درآمد – فروش   (بستانکار)                                                                                       ۳/۰۰۰/۰۰۰
                        سایر حساب های پرداختنی – مالیات بر ارزش افزوده فروش (بستانکار)                                            ۲۷۰/۰۰۰

 

در زمان پرداخت مالیات بر ارزش افزوده

 

سایر حساب های پرداختنی – مالیات بر ارزش افزوده فروش(بدهکار)                                             ۲۷۰/۰۰۰
سایر حساب های دریافتنی – مالیات بر ارزش افزوده خرید  (بستانکار )                                                            ۱۸۰/۰۰۰
موجودی نقد و بانک – بانک های ریالی  (بستانکار)                                                                                       ۹۰/۰۰۰
نکته
۱- در زمان محاسبه مقدار مالیات، فقط بهای کالا و خدمات بدون در نظر گرفتن مبلغ مالیات ارزش افزوده پرداخت شده در نظر گرفته می شود به عبارت دیگر مالیات پرداخت شده جز ارزش کالا محسوب نمی شود.
۲- مبلغ مالیات ارزش افزوده در تاریخ فروش و با نرخ همان سال محاسبه می شود حتی اگر خرید کالای مربوطه در دوره مالی قبل انجام شده باشد به عنوان مثال نرخخ محاسبه ارزش افزوده کالایی که در سال ۱۳۹۳ با نرخ ارزش افزوده ۸% خریداری شده و در سال ۱۳۹۴ به فروش رسیده ۹% محاسبه می شود.
۳- برای داشتن جزئیات بیشتر در گزارشات می توان در زیر سرفصل معین “مالیات بر ارزش افزوده خرید” حساب های جز “مالیات بر ارزش افزوده خرید” و “عوارض خرید” راا ایجاد و در زمان خرید کالا و یا دریافت خدمات، با توجه به میزان مالیات ارزش افزوده و یا عوارض خرید آن ها را بدهکار نمود. در خصوص سرفصل معین “مالیات ارزش افزوده فروش” نیز می توان از سرفصل های جز “مالیات بر ارزش افزوده فروش” و “عوارض فروش” استفاده نمود.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.